Theo Điều 17 Nghị định 44/2016/NĐ-CP, người lao động được chia thành 6 nhóm huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động — mỗi nhóm học chương trình, thời gian và giấy tờ khác nhau. Doanh nghiệp cần xếp đúng nhóm cho từng vị trí.
Bảng đối chiếu 6 nhóm huấn luyện
| Nhóm | Đối tượng | Thời gian tối thiểu | Giấy tờ sau khi đạt sát hạch | Thời hạn |
|---|---|---|---|---|
| Nhóm 1 | Người quản lý phụ trách ATVSLĐ: giám đốc, phó giám đốc, trưởng/phó phòng, quản đốc, tổ trưởng | 16 giờ | Giấy chứng nhận | 02 năm |
| Nhóm 2 | Người làm công tác ATVSLĐ: cán bộ an toàn chuyên trách/bán chuyên trách, người giám sát trực tiếp | 48 giờ | Giấy chứng nhận | 02 năm |
| Nhóm 3 | Người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ: xe nâng, nồi hơi, thiết bị nâng, điện, hàn cắt, làm việc trên cao, không gian hạn chế, hóa chất | 24 giờ | Thẻ an toàn | 02 năm |
| Nhóm 4 | Người lao động không thuộc nhóm 1, 2, 3, 5, 6 — gồm người học nghề, tập nghề, thử việc | 16 giờ | Sổ theo dõi | — |
| Nhóm 5 | Người làm công tác y tế: cán bộ y tế cơ quan, người chăm sóc sức khỏe người lao động | 56 giờ (40 giờ chuyên môn y tế + 16 giờ ATVSLĐ) | Giấy chứng nhận | 02 năm |
| Nhóm 6 | An toàn, vệ sinh viên: người lao động kiêm nhiệm làm công tác an toàn, vệ sinh viên | 4 giờ (bổ sung) | Giấy chứng nhận | 02 năm |
Thời gian trong bảng là thời gian huấn luyện lần đầu tối thiểu theo Điều 19 Nghị định 44/2016/NĐ-CP; huấn luyện định kỳ ít nhất 2 năm/lần, tối thiểu bằng 50% thời lượng lần đầu.
Lưu ý: nhóm 6 là vai trò kiêm nhiệm — người được bầu làm an toàn, vệ sinh viên vẫn thuộc nhóm của công việc chính và học thêm 4 giờ. Nhóm 4 không được cấp giấy chứng nhận hay thẻ; kết quả huấn luyện ghi trong sổ theo dõi của doanh nghiệp.
Cách tự xác định nhóm cho từng vị trí
Bước 1: Lập danh sách toàn bộ vị trí, từ giám đốc đến công nhân, kể cả người học nghề, thử việc, cán bộ y tế.
Bước 2: Người quản lý thuộc nhóm 1 — giám đốc, phó giám đốc, trưởng/phó phòng, quản đốc, tổ trưởng: người ra quyết định, chịu trách nhiệm về ATVSLĐ.
Bước 3: Cán bộ an toàn thuộc nhóm 2 — người làm công tác an toàn chuyên trách/bán chuyên trách và người giám sát trực tiếp tại nơi làm việc. Nhóm 2 học dài nhất: 48 giờ.
Bước 4: Công việc có yêu cầu nghiêm ngặt thuộc nhóm 3. Đối chiếu công việc với danh mục tại Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH: xe nâng, nồi hơi, thiết bị nâng, thiết bị áp lực, điện, hàn cắt, làm việc trên cao, không gian hạn chế, hóa chất độc hại. Công việc trong danh mục thì người lao động thuộc nhóm 3, bắt buộc phải có thẻ an toàn còn hạn.
Bước 5: Cán bộ y tế thuộc nhóm 5 — học 56 giờ gồm 40 giờ chuyên môn y tế và 16 giờ ATVSLĐ.
Bước 6: An toàn, vệ sinh viên thuộc nhóm 6 — người được bầu kiêm nhiệm, học thêm 4 giờ ngoài chương trình của nhóm chính.
Bước 7: Những người còn lại thuộc nhóm 4 — công nhân sản xuất, nhân viên văn phòng, người học nghề, thử việc — thường đông nhất và hay bị bỏ sót nhất.
Ví dụ: công ty 120 lao động: giám đốc và 3 trưởng phòng thuộc nhóm 1; 2 cán bộ an toàn thuộc nhóm 2; 15 công nhân vận hành xe nâng, nồi hơi, thiết bị nâng thuộc nhóm 3; 95 công nhân còn lại thuộc nhóm 4; 1 y tá thuộc nhóm 5; 4 tổ trưởng kiêm an toàn, vệ sinh viên học thêm 4 giờ nhóm 6.
Xác định sai nhóm thì sao?
Xếp sai nhóm dẫn tới ba hệ quả. Thứ nhất, người lao động học sai chương trình, không đúng với nguy cơ của công việc thực tế. Thứ hai, giấy tờ nhận được không đúng đối tượng: người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt chỉ có giấy chứng nhận nhóm 4 thay vì thẻ an toàn nhóm 3 thì không đủ điều kiện bố trí vào công việc đó. Thứ ba, doanh nghiệp có thể bị xem là chưa huấn luyện đúng quy định — và mức phạt khi không huấn luyện tính theo số người chưa được huấn luyện.
Sau khi xác định nhóm, doanh nghiệp cần làm gì?
Thứ nhất, tổ chức huấn luyện đúng nhóm và đủ thời gian tối thiểu theo Điều 19 Nghị định 44/2016. Doanh nghiệp có thể xem hướng dẫn xác định nhóm huấn luyện và chương trình từng nhóm để đối chiếu trước khi đăng ký.
Thứ hai, người quản lý cần nắm rõ trách nhiệm pháp lý của mình: người đứng đầu chịu trách nhiệm tổ chức huấn luyện và chịu phạt khi không tổ chức — xem chương trình huấn luyện nhóm 1 dành cho người quản lý.
Thứ ba, lưu hồ sơ đầy đủ theo từng nhóm: danh sách học viên, chương trình huấn luyện, biên bản sát hạch, bản sao giấy chứng nhận, thẻ an toàn và sổ theo dõi nhóm 4 — là bằng chứng khi thanh tra kiểm tra.
Thứ tư, lên lịch huấn luyện định kỳ. Giấy chứng nhận và thẻ an toàn có thời hạn 02 năm; doanh nghiệp cần huấn luyện lại ít nhất 2 năm một lần, tối thiểu bằng 50% thời lượng lần đầu, và làm thủ tục cấp mới trong vòng 30 ngày trước khi hết hạn.
Câu hỏi thường gặp
Một người có thể thuộc 2 nhóm cùng lúc không?
Về nguyên tắc, mỗi người lao động được xếp vào một nhóm theo công việc chính. Ngoại lệ duy nhất là an toàn, vệ sinh viên (nhóm 6): vai trò kiêm nhiệm, người lao động vẫn thuộc nhóm của công việc chính và học thêm 4 giờ.
Người học nghề, thử việc có phải huấn luyện không?
Có. Người học nghề, tập nghề và thử việc thuộc nhóm 4, phải được huấn luyện 16 giờ trước khi bố trí làm việc. Đây là nhóm hay bị bỏ sót nhất vì doanh nghiệp cho rằng người chưa chính thức thì chưa cần huấn luyện.
Đổi công việc hoặc nghỉ việc dài ngày có phải học lại không?
Có. Khi người lao động chuyển sang công việc khác hoặc nghỉ việc từ 6 tháng trở lên rồi quay lại, doanh nghiệp phải tổ chức huấn luyện lại trước khi bố trí làm việc.
Cập nhật lần cuối: tháng 11/2026