Doanh nghiệp không tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động sẽ bị phạt tiền theo Điều 25 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Đối với tổ chức (doanh nghiệp), mức phạt từ 10 đến 100 triệu đồng, tăng dần theo số người lao động chưa được huấn luyện.
Bảng mức phạt khi không tổ chức huấn luyện an toàn lao động
Điều 25 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định phạt tiền đối với người sử dụng lao động không tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động theo quy định:
| Số người lao động không được huấn luyện | Mức phạt đối với cá nhân |
|---|---|
| Từ 01 đến 10 người | 5.000.000 – 10.000.000 đồng |
| Từ 11 đến 50 người | 10.000.000 – 20.000.000 đồng |
| Từ 51 đến 100 người | 20.000.000 – 30.000.000 đồng |
| Từ 101 đến 300 người | 30.000.000 – 40.000.000 đồng |
| Từ 301 người trở lên | 40.000.000 – 50.000.000 đồng |
Đối với tổ chức, mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân theo Điều 6 Nghị định 12/2022 — doanh nghiệp có từ 301 người lao động trở lên chưa được huấn luyện có thể bị phạt tới 100 triệu đồng. Mức phạt cụ thể trong từng khung do cơ quan có thẩm quyền quyết định căn cứ vào tính chất, mức độ của hành vi vi phạm.
Ai là người bị phạt?
Người bị xử phạt là người sử dụng lao động. Theo Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức huấn luyện cho mọi người lao động thuộc 6 nhóm đối tượng, trước khi bố trí làm việc và huấn luyện định kỳ sau đó.
Về cách tính phạt, có hai điểm doanh nghiệp hay nhầm lẫn. Thứ nhất, mức phạt tính theo số người chưa được huấn luyện, không tính theo tổng số lao động của doanh nghiệp. Ví dụ: công ty có 500 lao động nhưng chỉ 8 người chưa được huấn luyện thì rơi vào khung 1–10 người; xưởng nhỏ 12 người mà cả 12 người đều chưa được huấn luyện thì rơi vào khung 11–50 người. Thứ hai, hộ kinh doanh cá thể bị phạt theo khung cá nhân (tối đa 50 triệu đồng), còn doanh nghiệp là tổ chức nên bị phạt gấp đôi, tối đa 100 triệu đồng.
Trường hợp nào bị coi là “không tổ chức huấn luyện”?
Trên thực tế, thanh tra lao động thường phát hiện vi phạm trong các tình huống sau:
- Tuyển lao động mới nhưng bố trí làm việc ngay mà chưa huấn luyện. Người lao động mới — kể cả người học nghề, tập nghề và thử việc — thuộc nhóm 4 và phải được huấn luyện 16 giờ trước khi làm việc.
- Người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt chưa có thẻ an toàn. Người vận hành xe nâng, nồi hơi, thiết bị nâng, thiết bị điện, làm việc trên cao hoặc trong không gian hạn chế thuộc nhóm 3, bắt buộc phải có thẻ an toàn còn hạn.
- Chứng chỉ, thẻ an toàn đã hết hạn mà chưa huấn luyện lại. Giấy chứng nhận huấn luyện và thẻ an toàn chỉ có thời hạn 02 năm; quá hạn mà doanh nghiệp chưa tổ chức huấn luyện định kỳ thì người lao động đó được coi là chưa được huấn luyện theo quy định.
- Có tổ chức huấn luyện nhưng không xuất trình được hồ sơ. Danh sách học viên, chương trình huấn luyện, biên bản sát hạch và bản sao giấy chứng nhận, thẻ an toàn là bằng chứng doanh nghiệp đã tổ chức huấn luyện. Không có hồ sơ khi thanh tra kiểm tra, doanh nghiệp rất khó chứng minh mình đã thực hiện nghĩa vụ.
Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn đối mặt với gì?
Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn đối mặt với ba hệ lụy khác. Thứ nhất, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức huấn luyện bổ sung — nộp phạt không làm mất nghĩa vụ huấn luyện. Thứ hai, khi xảy ra tai nạn lao động với người lao động chưa được huấn luyện, doanh nghiệp khó chứng minh mình đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo đảm an toàn. Thứ ba, hồ sơ huấn luyện là một trong những nội dung thanh tra lao động yêu cầu xuất trình đầu tiên khi kiểm tra doanh nghiệp.
Cách khắc phục: tổ chức huấn luyện bổ sung ngay
Nếu rà soát thấy doanh nghiệp còn lao động chưa được huấn luyện hoặc chứng chỉ, thẻ đã hết hạn, doanh nghiệp nên khắc phục theo 4 bước sau:
Bước 1: Rà soát toàn bộ danh sách lao động. Đối chiếu từng vị trí với 6 nhóm huấn luyện an toàn lao động để biết ai thuộc nhóm nào, ai đã học, ai chưa học và ai đã hết hạn giấy chứng nhận, thẻ an toàn.
Bước 2: Tổ chức huấn luyện cho số lao động còn thiếu. Tổ chức huấn luyện an toàn lao động đúng quy định cho số lao động đó — đúng nhóm, đủ thời gian tối thiểu theo quy định, có sát hạch và cấp giấy chứng nhận hoặc thẻ an toàn theo đúng đối tượng.
Bước 3: Lưu đầy đủ hồ sơ huấn luyện. Giữ lại kế hoạch và chương trình huấn luyện, danh sách người được huấn luyện, biên bản kết quả sát hạch, bản sao giấy chứng nhận, thẻ an toàn và sổ theo dõi đối với nhóm 4. Đây là bằng chứng khi cơ quan thanh tra kiểm tra.
Bước 4: Lên lịch huấn luyện định kỳ. Giấy chứng nhận và thẻ an toàn có thời hạn 02 năm, vì vậy doanh nghiệp cần tổ chức huấn luyện lại ít nhất 2 năm một lần, thời lượng tối thiểu bằng 50% thời lượng huấn luyện lần đầu, và làm thủ tục cấp mới giấy chứng nhận, thẻ trong vòng 30 ngày trước khi hết hạn.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ, dưới 10 lao động, có phải huấn luyện không?
Có. Nghĩa vụ huấn luyện áp dụng với mọi người sử dụng lao động có người lao động thuộc 6 nhóm đối tượng — pháp luật không miễn trừ theo quy mô doanh nghiệp. Khung phạt thấp nhất (1–10 người) chính là khung dành cho doanh nghiệp nhỏ.
Nộp phạt rồi có phải huấn luyện nữa không?
Có. Tiền phạt là chế tài hành chính, không thay thế nghĩa vụ huấn luyện. Sau khi bị xử phạt, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức huấn luyện cho người lao động chưa được huấn luyện.
Huấn luyện bao lâu thì phải học lại?
Giấy chứng nhận huấn luyện và thẻ an toàn có thời hạn 02 năm. Doanh nghiệp phải tổ chức huấn luyện định kỳ ít nhất 2 năm một lần, thời lượng tối thiểu bằng 50% thời lượng huấn luyện lần đầu.
Cập nhật lần cuối: tháng 11/2026