Từ ngày 01/01/2027, danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động — căn cứ để xác định người lao động thuộc nhóm 3 phải huấn luyện và cấp thẻ an toàn — sẽ áp dụng theo Thông tư 27/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ, thay thế Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH. Danh mục mới gồm 31 nhóm công việc, và kèm một thay đổi mang tính nguyên tắc: người sử dụng lao động có trách nhiệm tự xác định các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt tại đơn vị mình. Bài này tóm tắt những điểm doanh nghiệp cần nắm và việc cần làm trước thời điểm chuyển đổi.
Điểm mới quan trọng nhất: doanh nghiệp tự xác định công việc nghiêm ngặt
Khoản 3 Điều 2 Thông tư 27/2026/TT-BNV quy định: “Người sử dụng lao động có trách nhiệm xác định các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt tại cơ quan, tổ chức, đơn vị để thực hiện việc huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt theo đúng quy định của pháp luật.”
Hiểu đơn giản: từ 2027, việc đối chiếu danh mục không còn là thao tác tham khảo khi bị kiểm tra mới làm, mà là một trách nhiệm chủ động của doanh nghiệp. Danh sách vị trí công việc nghiêm ngặt tại đơn vị cần được rà soát, xác định và lưu lại làm căn cứ tổ chức huấn luyện nhóm 3 — ai làm các công việc đó mà chưa được huấn luyện, cấp thẻ an toàn thì rủi ro pháp lý thuộc về doanh nghiệp, kể cả khi doanh nghiệp cho rằng “không biết vị trí này thuộc diện nghiêm ngặt”.
Mốc thời gian cần nhớ: đến hết ngày 31/12/2026, Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH vẫn còn hiệu lực và là căn cứ áp dụng hiện hành. Kể từ ngày 01/01/2027, Thông tư 06/2020 hết hiệu lực và Thông tư 27/2026/TT-BNV là căn cứ duy nhất. Việc rà soát lại danh sách công việc nghiêm ngặt nên hoàn thành trong quý IV/2026 để bước sang năm 2027 không bị động.
31 nhóm công việc — những nhóm gần nhất với doanh nghiệp sản xuất, kho vận, xây dựng
Phụ lục của Thông tư 27/2026 liệt kê 31 nhóm công việc. Với doanh nghiệp sản xuất, logistics và xây dựng — nhóm khách hàng phổ biến nhất — các nhóm sau đây là những nhóm cần đối chiếu đầu tiên:
| STT trong danh mục mới | Nhóm công việc (tóm tắt) |
|---|---|
| 1 | Chế tạo, lắp ráp, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm tra, kiểm định các máy, thiết bị thuộc danh mục phải kiểm định (xe nâng, thiết bị nâng, thiết bị áp lực…) |
| 2 | Trực tiếp sản xuất, sử dụng, bảo quản, vận chuyển, xử lý hóa chất nguy hiểm, độc hại |
| 4 | Thi công, lắp đặt, sửa chữa, phá dỡ công trình; lắp dựng giàn giáo; vận hành máy thi công (máy xúc, ủi, lu, trạm trộn bê tông…) |
| 5 | Vận hành, sửa chữa các máy cơ khí (mài, cưa, phay, tiện, khoan, dập…), hàn cắt kim loại, băng chuyền, băng tải |
| 7 | Làm việc trên cao từ 2 mét trở lên, trên sàn công tác di động, mái hoặc sườn dốc |
| 12 | Làm việc trong không gian hạn chế (hầm, bể, giếng, bồn chứa, kho lạnh…); vệ sinh công nghiệp, xử lý chất thải |
| 13 | Lắp ráp, vận hành, sửa chữa thiết bị điện, đường dây dẫn điện, trạm nạp ắc quy; sản xuất, tái chế ắc quy, pin |
| 18 | Bốc xếp thủ công thường xuyên vật nặng từ 20 kg trở lên |
| 23 | Vận hành hệ thống, máy bơm xăng, dầu, khí hóa lỏng; sửa chữa bồn, bể xăng dầu |
| 27 | Điều hành, xử lý sự cố dây chuyền sản xuất qua màn hình hoặc rô bốt; điều khiển máy bay không người lái |
Danh mục đầy đủ còn gồm các nhóm đặc thù như thuốc nổ (3), lò nung, đúc luyện (6), công việc trên sông biển, lặn (8), bức xạ (9), khoáng sản, dầu khí (11), y tế (20, 21), giết mổ, chăn nuôi lớn (22), chế biến thực phẩm, đồ uống quy mô lớn (19, 25) và các công việc đặc thù quân đội, công an (31). Dù thuộc ngành nào, doanh nghiệp cũng cần đối chiếu toàn bộ 31 nhóm với danh sách vị trí việc làm thực tế tại đơn vị — không chỉ nhìn các nhóm “quen thuộc” của ngành mình.
Thay đổi này ảnh hưởng thế nào đến việc huấn luyện nhóm 3?
Cơ chế huấn luyện không đổi: người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt thuộc nhóm 3, phải huấn luyện lần đầu tối thiểu 24 giờ, đạt sát hạch và được cấp thẻ an toàn có thời hạn 02 năm (Nghị định 44/2016/NĐ-CP). Cái thay đổi là tập hợp vị trí được coi là nghiêm ngặt và trách nhiệm xác định thuộc về doanh nghiệp. Hệ quả thực tế có hai chiều: một số vị trí trước đây doanh nghiệp “lờ đi” vì danh mục cũ mô tả chưa rõ sẽ khó né hơn khi trách nhiệm xác định đã được ghi thẳng vào thông tư; ngược lại, doanh nghiệp nào đã rà soát bài bản sẽ có sẵn căn cứ chứng minh sự tuân thủ khi thanh tra đối chiếu.
Doanh nghiệp cần làm gì trước 01/01/2027?
Ba việc theo thứ tự: (1) rà soát toàn bộ vị trí công việc tại đơn vị đối chiếu 31 nhóm của Thông tư 27/2026 và lập danh sách công việc nghiêm ngặt của đơn vị; (2) đối chiếu danh sách đó với hồ sơ huấn luyện nhóm 3 hiện có — vị trí nào mới phát sinh hoặc lao động nào chưa có thẻ an toàn thì lên kế hoạch huấn luyện bổ sung; (3) đưa danh sách này vào hồ sơ quản lý an toàn của doanh nghiệp và rà soát lại mỗi khi có thay đổi về dây chuyền, thiết bị hoặc tổ chức sản xuất.
Phương Nam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát đối chiếu danh mục khi tổ chức các khóa huấn luyện nhóm 3 theo giấy chứng nhận hạng C số 17/2025/GCN — xem cách tổ chức một khóa tại bài huấn luyện an toàn lao động nhóm 3: nội dung, thời gian 24 giờ và thủ tục cấp thẻ và trang huấn luyện an toàn lao động nhóm 3. Tổng quan sáu nhóm huấn luyện xem tại bài 6 nhóm huấn luyện an toàn lao động theo Nghị định 44/2016.
Cập nhật lần cuối: tháng 11/2026